Anti-Endomisyal Antikor (EMA) testi, Çölyak Hastalığı'nın tanısında kullanılan bir diğer önemli serolojik kan testidir. EMA, bağışıklık sisteminin, ince bağırsaklardaki bağ dokusunun bir bileşeni olan endomisyuma karşı ürettiği antikorlardır.
Endomisyum, ince bağırsak villuslarını (tüysü çıkıntıları) saran kas liflerinin çevresindeki ince bağ dokusu tabakasıdır. EMA'nın hedeflediği ana otoantijenin, aslında doku transglutaminaz (tTG) enzimi olduğu sonradan anlaşılmıştır (Bu nedenle EMA ve Anti-TTG testleri birbiriyle ilişkilidir).
EMA testi, Çölyak Hastalığı'nın tanısında yüksek özgüllüğe (spesifisite) sahip olduğu için, genellikle şüpheli veya zorlu vakalarda kullanılır.
1. EMA ve Anti-TTG İlişkisi
2. EMA Testi Ne Zaman İstenir?
EMA testi genellikle aşağıdaki durumlarda istenir:
3. Test Sonuçlarının Yorumlanması
EMA testi sonuçları, İmmünofloresans (IIF) tekniği kullanıldığı için genellikle titre şeklinde veya pozitif/negatif olarak raporlanır.
4. Çölyak Seroloji Testlerinin Karşılaştırılması
Çölyak tanısında kullanılan başlıca serolojik testler şunlardır:
Sıkça Sorulan Sorular (SSS) - Anti-Endomisyal Antikor
Etiketler: Anti-Endomisyal Antikor, EMA, Çölyak Hastalığı, Anti-TTG, Doku Transglutaminaz, Endomisyum, Otoimmün Hastalık, Serolojik Test, İmmünofloresans, Glüten.
Endomisyum, ince bağırsak villuslarını (tüysü çıkıntıları) saran kas liflerinin çevresindeki ince bağ dokusu tabakasıdır. EMA'nın hedeflediği ana otoantijenin, aslında doku transglutaminaz (tTG) enzimi olduğu sonradan anlaşılmıştır (Bu nedenle EMA ve Anti-TTG testleri birbiriyle ilişkilidir).
EMA testi, Çölyak Hastalığı'nın tanısında yüksek özgüllüğe (spesifisite) sahip olduğu için, genellikle şüpheli veya zorlu vakalarda kullanılır.
1. EMA ve Anti-TTG İlişkisi
- Tarihçe: EMA testi, Anti-TTG testinden daha önce geliştirilmiştir ve Çölyak tanısında uzun yıllar altın standart serolojik test olarak kabul görmüştür.
- Hedef: Anti-TTG testi doğrudan doku transglutaminaz (tTG) enzimine karşı üretilen antikorları ölçerken; EMA testi, bu tTG enziminin yoğun olarak bulunduğu endomisyum yapısına karşı antikor varlığını saptar. Klinik olarak, her iki test de aynı otoimmün tepkinin göstergesidir.
- Yöntem Farkı: Anti-TTG testi, genellikle ELISA (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay) yöntemiyle otomatik laboratuvar cihazlarında yapılırken, EMA testi genellikle insan veya primat özofagus dokusunun kullanıldığı İndirekt İmmünofloresans (IIF) yöntemiyle yapılır. Bu durum, EMA testini daha subjektif ve maliyetli hale getirebilir, ancak doğru yorumlandığında çok yüksek özgüllüğe sahiptir.
2. EMA Testi Ne Zaman İstenir?
EMA testi genellikle aşağıdaki durumlarda istenir:- Çölyak Şüphesi: Anti-TTG IgA testinin pozitif çıkması durumunda, tanıyı serolojik olarak güçlendirmek ve özgüllüğü yüksek bir sonuç elde etmek için.
- Semptom Devam Ediyorsa: Anti-TTG testinin negatif veya sınırda olduğu ancak klinik şüphenin (uzun süreli sindirim sorunları, büyüme geriliği vb.) güçlü olduğu vakalarda.
- IgA Eksikliği Şüphesi: Anti-TTG testinde olduğu gibi, hastanın toplam IgA seviyesinin düşük olması durumunda (Selektif IgA Eksikliği) yalancı negatif sonuçtan kaçınmak için EMA IgG testi istenebilir.
3. Test Sonuçlarının Yorumlanması
EMA testi sonuçları, İmmünofloresans (IIF) tekniği kullanıldığı için genellikle titre şeklinde veya pozitif/negatif olarak raporlanır.| Sonuç | Anlamı | Klinik Yaklaşım |
| Negatif | Çölyak Hastalığı olasılığı düşüktür. | Glütenli diyet sürdürülüyorsa ve IgA eksikliği yoksa güvenilir bir sonuçtur. |
| Pozitif | Çok yüksek özgüllükle Çölyak Hastalığı şüphesi. | Endoskopi ve İnce Bağırsak Biyopsisi ile kesin tanı konulması gereklidir. |
Önemli Notlar:
- Özgüllük (Spesifisite): EMA testi, Çölyak Hastalığı için neredeyse %100 özgüllüğe sahiptir. Yani test pozitif ise, kişinin Çölyak olma ihtimali çok yüksektir.
- Duyarlılık (Hassasiyet): Hassasiyeti (özellikle hafif hasarlı vakalarda) Anti-TTG IgA testine göre biraz daha düşük olabilir.
- Glüten Yüklemesi: Tüm serolojik Çölyak testleri gibi, EMA testi de hastanın glüten içeren bir diyetle beslenirken yapılmalıdır. Glütensiz diyete başlanmışsa, test yanlış negatif çıkabilir.
4. Çölyak Seroloji Testlerinin Karşılaştırılması
Çölyak tanısında kullanılan başlıca serolojik testler şunlardır:| Test Adı | Taranan Antikor | Özgüllük (Spesifisite) | Duyarlılık (Hassasiyet) | Not |
| Anti-TTG IgA | Doku Transglutaminaz | Çok Yüksek | En Yüksek | En sık kullanılan ilk basamak testidir. |
| EMA IgA | Endomisyum | Neredeyse %100 | Yüksek | Tanıyı güçlendirmede kullanılır; daha maliyetlidir. |
| Anti-DGP IgA/IgG | Deamide Edilmiş Gliadin Peptit | Yüksek | Yüksek | Özellikle küçük çocuklarda ve IgA eksikliğinde tercih edilir. |
Sıkça Sorulan Sorular (SSS) - Anti-Endomisyal Antikor
1. Neden hem Anti-TTG hem de EMA testi yapılır?
Çoğu laboratuvar ve klinik, maliyet etkinliği ve yüksek hassasiyeti nedeniyle ilk olarak Anti-TTG IgA testini kullanır. EMA testi, Anti-TTG IgA'nın yüksek çıktığı ancak biyopsi öncesi ekstra kesinlik istenen vakalarda veya atipik Çölyak vakalarında tanıyı güçlendirmek için istenir.2. EMA testi pozitif çıkarsa biyopsi zorunlu mudur?
EMA IgA testi pozitif ise, hastanın Çölyak Hastalığı olma olasılığı çok yüksektir. Ancak uluslararası tanı kılavuzlarına göre (örneğin ESPGHAN), tanının "altın standardı" hala ince bağırsak biyopsisidir. Bazı çocuklarda, Anti-TTG IgA düzeyi normalin 10 katından fazlaysa ve ek bazı şartlar sağlanıyorsa biyopsi atlanabilir; ancak EMA tek başına genellikle biyopsiyi devre dışı bırakmaz.3. EMA testinin negatif olması Çölyak'ı kesin olarak ekarte eder mi?
Eğer hastanın glütenli diyetle beslendiği ve IgA eksikliğinin olmadığı kanıtlanmışsa, EMA'nın negatif olması Çölyak Hastalığı tanısını büyük ölçüde ekarte eder. Ancak klinik şüphe devam ediyorsa nadir IgA eksikliği formları veya Atipik Çölyak ihtimaline karşı IgG bazlı testlere bakılabilir.4. EMA testi neden daha özgüllüğe sahiptir?
EMA testi, tTG antijeninin doğal olarak hücre yapısı içinde (endomisyumda) sunulduğu biyolojik bir yüzey üzerinde (özofagus dokusu) çalıştığı için, laboratuvar ortamında üretilen saf antijenlerle çalışan Anti-TTG testine göre daha yüksek özgüllüğe sahiptir.Etiketler: Anti-Endomisyal Antikor, EMA, Çölyak Hastalığı, Anti-TTG, Doku Transglutaminaz, Endomisyum, Otoimmün Hastalık, Serolojik Test, İmmünofloresans, Glüten.