Leptin Reseptör (LEPR) geni, hipotalamustaki iştah kontrol merkezinde bulunan ve Leptin (tokluk hormonu) sinyalini hücre içine ileten reseptörü kodlar. Leptin, yağ hücrelerinden salgılanır ve beyne "enerji depomuz dolu, yemeyi durdurun" sinyalini gönderir. Bu gendeki mutasyonlar, reseptörün işlev görememesine neden olur. Bu durum, beyin açlık sinyalini sürekli aldığı için şiddetli hiperfaji (aşırı yeme) ve erken çocukluk döneminde başlayan morbid obeziteye yol açar.
Bu makale, LEPR Gen Analizinin ne olduğunu, neden yapıldığını, sonuçların ne anlama geldiğini ve bu eksikliğin yol açtığı klinik tabloyu kapsamlı bir şekilde inceleyecektir. Nadir görülen bu genetik obezite formunun doğru tanısı, özellikle iştah kontrol mekanizması üzerindeki genetik kusurları anlamak ve potansiyel tedavilere yönlendirmek için kritik öneme sahiptir.
1. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Nedir?
Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi, kromozom 1 üzerinde bulunan ve Leptin sinyalini beyne iletmekten sorumlu olan LEPR genindeki mutasyonları (genetik değişiklikleri) tespit etmek için yapılan moleküler bir testtir.
LEPR genindeki bir kusur, dolaşımdaki Leptin hormonunun normal veya yüksek olmasına rağmen, hipotalamustaki tokluk merkezinin bu sinyali algılayamamasına neden olur. Bu durum, sürekli açlık hissi (hiperfaji) ve sonuç olarak hızla gelişen şiddetli obezite ile karakterizedir.
Analiz, genellikle koldan alınan bir kan örneğindeki DNA üzerinden gerçekleştirilir ve Leptin sinyal yolundaki spesifik genetik hatayı belirler.
2. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Ne İçin Yapılır?
LEPR Gen Analizi, şiddetli obezitesi olan ve özellikle klinik özellikleri genetik obeziteyi düşündüren hastalarda Leptin Reseptör Eksikliği tanısını kesinleştirmek amacıyla yapılır.
3. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Kimler İçin Tavsiye Edilir?
LEPR Gen Analizi, aşağıdaki klinik ve laboratuvar bulgularına sahip kişilere şiddetle tavsiye edilir:
4. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizinde Hangi Değerler Arasında Olmalıdır?
LEPR Gen Analizi nicel bir hormon seviyesi ölçmez; sonuç kalitatif bir genetik rapor olarak sunulur ve genin yapısını inceler.
5. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Pozitif Çıkması Ne Anlama Gelir?
LEPR Gen Analizinde patojenik mutasyonun tespit edilmesi pozitif sonuç olarak değerlendirilir.
6. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Negatif Çıkması Ne Anlama Gelir?
LEPR Gen Analizinde mutasyonun saptanmaması negatif sonuç olarak değerlendirilir.
7. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Pozitifliği Neden Olur?
LEPR Gen Analizi pozitifliği, LEPR geninde meydana gelen ve reseptörün işlevini tamamen bozan kalıtsal genetik değişikliklerden kaynaklanır.
8. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Pozitifse Hangi Belirtiler Gözükür?
LEPR Gen Analizi pozitif çıkan bir hastada, aşağıdaki klinik özellikler görülür:
9. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Negatifse Hangi Belirtiler Gözükür? (Başka Tanılar)
LEPR Gen Analizi negatif çıkan, ancak hala obezite veya aşırı yeme belirtileri gösteren bir kişi, genellikle konvansiyonel obezite veya başka bir genetik obezite formuna sahiptir:
Sık Sorulan Sorular (SSS) - Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi
Etiketler: Leptin reseptör gen analizi, LEPR, Leptin eksikliği, Laron Sendromu, obezite, morbid obezite, hiperfaji, monogenik obezite, endokrinoloji, hipogonadizm, genetik obezite.
Bu makale, LEPR Gen Analizinin ne olduğunu, neden yapıldığını, sonuçların ne anlama geldiğini ve bu eksikliğin yol açtığı klinik tabloyu kapsamlı bir şekilde inceleyecektir. Nadir görülen bu genetik obezite formunun doğru tanısı, özellikle iştah kontrol mekanizması üzerindeki genetik kusurları anlamak ve potansiyel tedavilere yönlendirmek için kritik öneme sahiptir.
1. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Nedir? 
Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi, kromozom 1 üzerinde bulunan ve Leptin sinyalini beyne iletmekten sorumlu olan LEPR genindeki mutasyonları (genetik değişiklikleri) tespit etmek için yapılan moleküler bir testtir.LEPR genindeki bir kusur, dolaşımdaki Leptin hormonunun normal veya yüksek olmasına rağmen, hipotalamustaki tokluk merkezinin bu sinyali algılayamamasına neden olur. Bu durum, sürekli açlık hissi (hiperfaji) ve sonuç olarak hızla gelişen şiddetli obezite ile karakterizedir.
Analiz, genellikle koldan alınan bir kan örneğindeki DNA üzerinden gerçekleştirilir ve Leptin sinyal yolundaki spesifik genetik hatayı belirler.
2. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Ne İçin Yapılır? 
LEPR Gen Analizi, şiddetli obezitesi olan ve özellikle klinik özellikleri genetik obeziteyi düşündüren hastalarda Leptin Reseptör Eksikliği tanısını kesinleştirmek amacıyla yapılır.- Tanıyı Kesinleştirmek: Genellikle yaşamın ilk yılında başlayan şiddetli, morbid obezite ve hiperfaji (aşırı yeme) öyküsü olan hastalarda genetik nedeni doğrulamak için istenir.
- Tedavi Kararını Yönlendirmek:
- LEPR mutasyonu YOKSA (Leptin Eksikliği): Hastanın obezitesi Leptin hormonunun kendisindeki eksiklikten (LEP geni mutasyonu) kaynaklanıyorsa, dışarıdan verilen rekombinant Leptin tedavisine (Metreleptin) yanıt verir.
- LEPR mutasyonu VARSA (Reseptör Eksikliği): Hastanın Leptin seviyeleri zaten normal veya yüksek olduğu için (reseptör bozuk olduğu için) rekombinant Leptin tedavisine yanıt vermesi beklenmez. Bu, hastanın farklı bir tedavi protokolüne (örneğin MC4R yolunu hedefleyen ilaçlar veya bariatrik cerrahi) yönlendirilmesi gerektiği anlamına gelir.
- Aile Tarama ve Genetik Danışmanlık: LEPR eksikliği otozomal resesif kalıtıldığı için, aileye taşıyıcılık ve gelecek gebelikler hakkında bilgi vermek amacıyla kullanılır.
3. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Kimler İçin Tavsiye Edilir? 
LEPR Gen Analizi, aşağıdaki klinik ve laboratuvar bulgularına sahip kişilere şiddetle tavsiye edilir:- Erken Başlangıçlı Şiddetli Obezite: Özellikle yaşamın ilk 2-3 yılında başlayan ve BMI (Vücut Kitle İndeksi) > 30 kg/m² olan çocuklar.
- Hiperfaji (Aşırı Yeme): Belirgin ve kontrol edilemeyen sürekli açlık ve aşırı yeme davranışları.
- Endokrin Bozukluklar: Hipotalamus-hipofiz-gonad aksı bozukluğuna bağlı hipogonadotropik hipogonadizm (cinsel gelişimde gecikme veya eksiklik) gibi ek bulgular.
- Biyokimyasal Bulgular (Kritik): Kanda Leptin hormonu seviyesinin normal veya yüksek olması (Vücut Leptin üretiyor ancak sinyali alamıyor).
4. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizinde Hangi Değerler Arasında Olmalıdır? 
LEPR Gen Analizi nicel bir hormon seviyesi ölçmez; sonuç kalitatif bir genetik rapor olarak sunulur ve genin yapısını inceler.- Normal Sonuç (Negatif): LEPR geninde bilinen patojenik (hastalık yapıcı) mutasyonların bulunmadığı anlamına gelir.
- Mutasyon Tespit Edildi (Pozitif): LEPR geninde bir veya birden fazla patojenik mutasyonun bulunduğu anlamına gelir. Bu, Leptin Reseptör Eksikliği tanısını genetik düzeyde kesinleştirir.
5. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Pozitif Çıkması Ne Anlama Gelir? 
LEPR Gen Analizinde patojenik mutasyonun tespit edilmesi pozitif sonuç olarak değerlendirilir.- Kesin Leptin Reseptör Eksikliği Tanısı: Bu pozitif sonuç, yüksek/normal Leptin seviyeleriyle birleştiğinde, hastada Leptin Reseptör Eksikliği (Leptin sinyalini alamama) bulunduğunu kesinleştirir.
- Tedavi Sınırlaması: Tanının kesinleşmesi, hastanın standart obezite tedavilerine ve Leptin replasmanına yanıt vermeyeceği anlamına gelir. Tedavi stratejisi, bariatrik cerrahi veya diğer genetik obezite yollarını hedefleyen tedaviler (örneğin MC4R agonistleri) üzerine kurulmalıdır.
6. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Negatif Çıkması Ne Anlama Gelir? 
LEPR Gen Analizinde mutasyonun saptanmaması negatif sonuç olarak değerlendirilir.- LEPR Eksikliği İhtimalinin Düşüklüğü: Negatif sonuç, hastanın obezitesinin nedeninin LEPR gen mutasyonundan kaynaklanmadığı anlamına gelir.
- Diğer Obezite Nedenleri: Negatif sonuç, semptomların başka bir nedenden kaynaklandığını gösterir ve başka tanılar araştırılmalıdır:
- Leptin Eksikliği (LEP gen mutasyonu): Hastanın kan Leptin düzeyi düşüktür.
- MC4R mutasyonu: En sık görülen genetik obezite nedenidir (Leptin sinyali sonrası kusur).
- POMC/PCSK1 mutasyonu: Yine Leptin sinyal yolunda yer alan nadir genetik obezite nedenleri.
- Konvansiyonel (Çok Faktörlü) Obezite: En yaygın obezite nedeni.
7. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Pozitifliği Neden Olur? 
️
LEPR Gen Analizi pozitifliği, LEPR geninde meydana gelen ve reseptörün işlevini tamamen bozan kalıtsal genetik değişikliklerden kaynaklanır.- Otozomal Resesif Kalıtım: Leptin Reseptör Eksikliği, genellikle otozomal resesif (çekinik) olarak kalıtılır. Bu, bireyin hastalığa yakalanması için hem anneden hem de babadan kusurlu genin alınması gerektiği anlamına gelir. Ebeveynler taşıyıcıdır ve genellikle sağlıklıdır.
- Tokluk Sinyalinin Kesilmesi: Mutasyonlar, ya reseptörün hiç sentezlenememesine ya da sentezlense bile hücre yüzeyinde işlev görememesine neden olur. Bu durum, dolaşımdaki Leptin ne kadar yüksek olursa olsun, beyne tokluk sinyalinin gitmemesiyle sonuçlanır.
8. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Pozitifse Hangi Belirtiler Gözükür? 
LEPR Gen Analizi pozitif çıkan bir hastada, aşağıdaki klinik özellikler görülür:- Erken Başlangıçlı Şiddetli Obezite: Doğumda normal kilo, ancak yaşamın ilk yılından itibaren hızla kilo alma.
- Kontrol Edilemeyen Hiperfaji: Sürekli yemek arayışı, doyumsuzluk, sürekli açlık hissi (Hiçbir zaman tok hissetmeme).
- Hipogonadotropik Hipogonadizm: Hipotalamus-hipofiz aksı etkilendiği için, ergenlik gelişiminde gecikme veya duraklama.
- Gelişimsel Gecikme: Bazı hastalarda bilişsel gelişimde hafif gecikmeler görülebilir.
- Metabolik Komplikasyonlar: Erken yaşta tip 2 diyabet, karaciğer yağlanması ve dislipidemi (kan yağlarında bozukluk) gelişimi.
9. Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi Negatifse Hangi Belirtiler Gözükür? (Başka Tanılar) 
LEPR Gen Analizi negatif çıkan, ancak hala obezite veya aşırı yeme belirtileri gösteren bir kişi, genellikle konvansiyonel obezite veya başka bir genetik obezite formuna sahiptir:- Konvansiyonel Obezite: Yanlış beslenme ve hareketsizlik kaynaklı, genetik yatkınlığın eşlik edebildiği obezite.
- MC4R Mutasyonu: En sık görülen monogenik obezite nedeni. Yine hiperfajiye yol açar, ancak cinsel gelişim genellikle etkilenmez.
- Prader-Willi Sendromu: Hiperfajiye yol açan, farklı bir mekanizmayla ortaya çıkan genetik sendrom.
Sık Sorulan Sorular (SSS) - Leptin Reseptör (LEPR) Gen Analizi 
LEPR analizi hangi uzmanlık dalı tarafından istenir?
Bu test genellikle Pediatrik Endokrinoloji uzmanları, Metabolizma uzmanları veya Genetik uzmanları tarafından, erken başlangıçlı obezitenin nedenini araştırmak amacıyla istenir.Leptin reseptör eksikliği tedavi edilebilir mi?
Leptin reseptör eksikliği, reseptör bozuk olduğu için Leptin replasman tedavisine yanıt vermez. Ancak, obezite ve hiperfajiyi yönetmek için bariatrik cerrahi veya iştah kontrolünü sağlayan ve sinyal yolunun devamını hedefleyen (reseptör sonrası) yeni geliştirilen ilaçlar denenebilir.LEPR eksikliği ile LEP eksikliği arasındaki fark nedir?
- LEP Eksikliği (Hormon Eksik): Vücut yeterince Leptin hormonu üretemez. Kan Leptin düzeyi düşüktür. Tedavisi rekombinant Leptin'dir (Metreleptin).
- LEPR Eksikliği (Reseptör Eksik): Vücut Leptin hormonu üretir (seviye normal/yüksek), ancak beyin sinyali alamaz. Tedavisi Leptin değildir.
LEPR mutasyonu tespit edilen hastaların beklenen yaşam süresi nasıldır?
Bu hastalarda obezite çok şiddetli olduğu ve erken yaşta başladığı için, tedavi edilmezse erken yaşta Tip 2 Diyabet, kardiyovasküler hastalıklar ve karaciğer yetmezliği gibi obeziteye bağlı komplikasyonlardan dolayı yaşam süresi kısalır.Etiketler: Leptin reseptör gen analizi, LEPR, Leptin eksikliği, Laron Sendromu, obezite, morbid obezite, hiperfaji, monogenik obezite, endokrinoloji, hipogonadizm, genetik obezite.