Anti-Doku Transglutaminaz IgA (Anti-TTG IgA) Testi Nedir?🩸

Anti-Doku Transglutaminaz IgA (Anti-TTG IgA) testi, otoimmün bir bağırsak hastalığı olan Çölyak Hastalığı'nın tanısında kullanılan en yaygın ve en hassas serolojik kan testidir.
Çölyak Hastalığı, genetik yatkınlığı olan kişilerde buğday, arpa ve çavdarda bulunan glüten proteinine karşı bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesi sonucu gelişir. Bu tepki, ince bağırsaklardaki besin emilim yüzeyini (villusları) tahrip eder.
Anti-TTG IgA antikorları, vücut glütene maruz kaldığında, otoantijen olarak bilinen doku transglutaminaz (tTG) enzimine karşı üretilen proteinlerdir. Bu test, kandaki bu antikorların seviyesini ölçer.

---

1. Doku Transglutaminaz (tTG) ve Test Mekanizması ​

• tTG Enzimi: Doku transglutaminaz, vücutta doğal olarak bulunan ve proteinler arasında çapraz bağlar kuran bir enzimdir. Çölyak hastalarında, bağışıklık sistemi tTG'yi yanlışlıkla düşman olarak algılar ve bu enzime karşı antikor üretir.
• Glütenin Rolü: Glütenin bir bileşeni olan gliadin, ince bağırsağa ulaştığında tTG enzimi tarafından kimyasal olarak değiştirilir (deamidasyon). Bu deamidasyon, bağışıklık sisteminin glütene karşı güçlü bir tepki vermesine neden olan süreçtir.
• Anti-TTG IgA: Test, bu otoimmün tepkinin göstergesi olan ve tTG enzimine bağlanan IgA sınıfı antikorları tespit eder.

2. Anti-TTG IgA Testi Ne Zaman İstenir? ​

Bu test, genellikle Çölyak Hastalığı şüphesi olan kişilerde istenir.

• Belirtiler:
  • İshal, kabızlık, şişkinlik, gaz gibi uzun süreli sindirim sorunları.
  • Nedeni bilinmeyen demir eksikliği anemisi, vitamin eksiklikleri (B12, D vitamini).
  • Kilo kaybı veya çocuklarda büyüme geriliği.
  • Halsizlik, kronik yorgunluk.
  • Dermatitis Herpetiformis (Çölyak ile ilişkili kaşıntılı cilt döküntüsü).
• Risk Grupları:
  • Çölyak hastası birinci derece akrabası (ebeveyn, kardeş, çocuk) olanlar.
  • Tip 1 Diyabet, Otoimmün Tiroid Hastalığı veya Turner Sendromu gibi diğer otoimmün veya genetik hastalıklara sahip olanlar.

3. Test Sonuçlarının Yorumlanması ​

Anti-TTG IgA testi sonuçları, genellikle referans aralıklarına göre değerlendirilir:

Önemli Not: Selektif IgA Eksikliği​

Çölyak hastalarında, eş zamanlı olarak Selektif IgA Eksikliği denilen bağışıklık sistemi bozukluğu da sıkça görülür. Eğer hastada IgA seviyesi düşükse (IgA eksikliği), vücut Anti-TTG IgA antikoru üretemez ve sonuç yalancı negatif çıkabilir.
Bu nedenle, Çölyak paneli istenirken her zaman Toplam IgA seviyesi de kontrol edilir. Toplam IgA düşükse, Anti-TTG IgG veya Deamide Edilmiş Gliadin Peptit (DGP) IgG testleri gibi alternatif testler kullanılmalıdır.

4. Anti-TTG IgA ve Kesin Tanı ​

Anti-TTG IgA testi, tarama ve şüpheyi artırma açısından çok değerli olsa da, Çölyak Hastalığı'nın altın standardı hala ince bağırsak biyopsisidir.

• Biyopsi: Endoskopi sırasında ince bağırsaktan alınan doku örneği, villus atrofisi (villusların düzleşmesi) ve kript hiperplazisi (bağırsak bezlerinin büyümesi) gibi hasar belirtileri açısından incelenir.
• Glütensiz Diyet: Bu test, yalnızca hastanın glüten içeren bir diyetle beslenirken güvenilir sonuç verir. Eğer hasta kendi kendine glütensiz diyete başladıysa, test sonuçları yanlış negatif çıkabilir.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS) - Anti-TTG IgA ​

1. Test pozitif çıkarsa kesin Çölyak hastası mıyım?​

Test pozitifliği Çölyak olasılığını büyük ölçüde artırır, ancak kesin tanı koymaz. Başka bazı otoimmün hastalıklarda (örneğin Tip 1 Diyabet) de hafifçe yükselebilir. Bu nedenle yüksek pozitiflik durumunda tanı koymak için genellikle biyopsi ile doğrulama gerekir.

2. Testten önce glütensiz diyet yapmalı mıyım?​

Hayır. Çölyak Hastalığı seroloji testleri ve biyopsi, ancak vücut glütene maruz kaldığında (yani glütenli diyet sürerken) doğru sonuç verir. Testten önce glütensiz diyet yapmak, sonuçların yanlış negatif çıkmasına yol açar ve tanıyı geciktirir.

3. Anti-TTG IgA testi çocuklarda da güvenilir midir?​

Anti-TTG IgA, genellikle 2 yaş ve üzeri çocuklarda güvenilir kabul edilir. 2 yaşın altındaki çocuklarda, özellikle Deamide Edilmiş Gliadin Peptit (DGP) IgA/IgG gibi diğer testler daha güvenilir olabilir, çünkü antikor üretim sistemleri henüz tam gelişmemiş olabilir.

4. Tanı konulduktan sonra antikor seviyeleri ne olur?​

Çölyak tanısı konulup hasta sıkı bir glütensiz diyete başladıktan sonra, antikor seviyelerinin (Anti-TTG IgA) zamanla düşmesi ve normale dönmesi beklenir. Antikor takibi, hastanın diyete ne kadar uyum sağladığını gösteren önemli bir takip aracıdır.

---

Etiketler: Anti-TTG IgA, Çölyak Hastalığı, Doku Transglutaminaz, Serolojik Test, Glüten, Gliadin, İnce Bağırsak Biyopsisi, Otoimmün Hastalık, Selektif IgA Eksikliği.